Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου 2015

Τα παραθετικά των επιρρημάτων της λατινικής

Θετικός βαθμός

Για να σχηματίσουμε τον θετικό βαθμό ενός επιρρήματος που προέρχεται από επίθετο ακολουθούμε τα εξής βήματα:
1.       Σχηματίζουμε τη γενική ενικού του επιθέτου στο αρσενικό γένος

π.χ. gratus γεν. grat -i, pulcher γεν. pulchr -i, liber γεν. liber -i, gravis γεν. grav -is, ferox γεν. feroc -is, impudens γεν. impudent -is, celer γεν. celer -is, acer γεν. acr -is, malus γεν. mal –i

2.       Αφαιρούμε την κατάληξη -i (για τα επίθετα της β΄ κλίσης) ή την κατάληξη -is (για τα επίθετα της γ΄ κλίσης).

3.       Προσθέτουμε ως κατάληξη
o    στα επιρρήματα που προέρχονται από επίθετα της β΄ κλίσης το -e

o    στα επιρρήματα που προέρχονται από επίθετα της γ΄ κλίσης το -iter

o    στα επιρρήματα που προέρχονται από επίθετα της γ΄ κλίσης που λήγουν σε -ens (-entis), -ans (-antis), ers (-ertis) το -er

π.χ. grat -e, pulchr -e, liber -e, grav -iter, feroc -iter, impudent -er, celer -iter, acr -iter, mal –e

Συγκριτικός βαθμός

Ο συγκριτικός βαθμός του επιρρήματος ταυτίζεται με την αιτιατική ενικού του συγκριτικού βαθμού του ουδετέρου γένους του επιθέτου

π.χ. grat -ius, pulchr -ius, liber -ius, grav -ius, feroc -ius, impudent -ius, celer -ius, acr -ius, pe -ius

Υπερθετικός βαθμός

Ο υπερθετικός βαθμός του επιρρήματος σχηματίζεται από τον υπερθετικό βαθμό του επιθέτου με την κατάληξη –e

π.χ. gratissime, pulcherrime, liberrime, gravissime, ferocissime, impudentissime, celerrime, acerrime, pessime

επίθετο
επίρρημα
θετικός
συγκριτικός
υπερθετικός
gratus (grat -i)

pulcher (pulchr -i)

liber (liber -i)

gravis (grav -is)

ferox (feroc -is)

impudens (impudent -is)

celer (celer -is)

acer (acr -is)

malus (mal -i)
grat -e

pulchr -e

liber -e

grav -iter

feroc -iter

impudent -er

celer -iter

acr -iter

mal -e
grat -ius

pulchr -ius

liber -ius

grav -ius

feroc -ius

impudent -ius

celer -ius

acr -ius

pe -ius
gratissime

pulcherrime

liberrime

gravissime

ferocissime

impudentissime

celerrime

acerrime

pessime

Διαφορά στο σχηματισμό του θετικού βαθμού
επίθετο
επίρρημα
θετικός
συγκριτικός
υπερθετικός
bonus (bon -i)

facilis (facil -is)

durus (dur -i)

tristis (trist -is)

mitis (mit -is)

secretus (secret -i)
bene

facile

dure
και duriter

triste 
και tristiter

mite 
και mititer

secrete
και secreto
melius

facilius

durius

tristius

mitius

secretius
optime

facillime

durissime

tristissime

mitissime



Τα επίθετα bonus, facilis, durus, tristis, mitis και secretus παρουσιάζουν κάποιες διαφορές στον σχηματισμό του θετικού βαθμού. Συγκεκριμένα:

Ανώμαλα παραθετικά επιρρημάτων


Τα παρακάτω επιρρήματα που συναντώνται στο σχολικό εγχειρίδιο (τα περισσότερα από τα οποία δεν παράγονται από επίθετα) σχηματίζουν με διαφορετικό τρόπο τους 3 βαθμούς
θετικός
συγκριτικός
υπερθετικός
multum (= πολύ)
plus
plurimum
non multum ή paulum (= λίγο)
minus
minime
magnopere (ή magno opere) (= πολύ)
magis
maxime
prope (= κοντά)
propius
proxime
diu (= πολύ χρόνο)
diutius
diutissime
prae (= πριν)
prius
primum/ primo
post (= ύστερα)
posterius
postremo/ postremum
satis (= αρκετά)
satius
supra (= πάνω)
superius
  summe


Δεν υπάρχουν σχόλια: