Δευτέρα, 4 Νοεμβρίου 2013

Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος οδοντικόληκτων, χειλικόληκτων και ουρανικόληκτων ρημάτων

Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος ενεργητικής φωνής

*      Οδοντικόληκτα ρήματα (χαρακτήρας τ, δ, θ): Σχηματίζουν παρακείμενο και υπερσυντέλικο ενεργητικής φωνής με κατάληξη –κα, -κειν αντίστοιχα.
π.χ. πείθω: πέπεικα, πεπείκειν

ü  Το ίδιο ισχύει και για τα ρήματα σε –ίζω.
π.χ. κομίζω: κεκόμικα, κεκομίκειν

*      Χειλικόληκτα ρήματα (χαρακτήρας π, β, φ): Σχηματίζουν παρακείμενο και υπερσυντέλικο ενεργητικής φωνής χωρίς το χρονικό χαρακτήρα κ. Μετατρέπουν το ψιλό ή μέσο χαρακτήρα του ρηματικού θέματος στο αντίστοιχο δασύ. Δηλαδή, ο χαρακτήρας π ή β τρέπεται σε φ.
π.χ. κόπτω: κέκοφα, κεκόφειν
τρίβω: τέτριφα, τετρίφειν
γράφω: γέγραφα, γεγράφειν

*      Ουρανικόληκτα ρήματα (χαρακτήρας κ, γ, χ): Σχηματίζουν παρακείμενο και υπερσυντέλικο ενεργητικής φωνής χωρίς το χρονικό χαρακτήρα κ. Μετατρέπουν το ψιλό ή μέσο χαρακτήρα του ρηματικού θέματος στο αντίστοιχο δασύ. Δηλαδή, ο χαρακτήρας κ ή γ τρέπεται σε χ.
π.χ. διώκω: δεδίωχα, δεδιώχειν

ü  Το ίδιο ισχύει και για τα ρήματα με ττ, σσ
π.χ. κηρύττω: κεκήρυχα, κεκηρύχειν

Προσοχή: Συνήθως τα χειλικόληκτα-ουρανικόληκτα ρήματα που έχουν μπροστά από το χαρακτήρα του ρηματικού θέματος ε κατά τον σχηματισμό του παρακειμένου-υπερσυντελίκου ενεργητικής φωνής το μετατρέπουν σε ο.

π.χ. κλέπτω: κέκλοφα, κεκλόφειν
      τρέπω:τέτροφα, τετρόφειν


αλλά   πλέκω: πέπλεχα, πεπλέχειν




Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος μέσης φωνής

Τα οδοντικόληκτα, χειλικόληκτα και ουρανικόληκτα ρήματα σχηματίζουν τον παρακείμενο και τον υπερσυντέλικο της μέσης φωνής ως εξής:

*      ΟΔΟΝΤΙΚΟΛΗΚΤΑ (χαρακτήρας τ, δ, θ και ζ)

Οριστική:
·         παρακείμενος: πέπεισμαι, πέπεισαι, πέπεισται, πεπείσμεθα, πέπεισθε, πεπεισμένοι εσ(ν)
·         υπερσυντέλικος: πεπείσμην, πέπεισο, πέπειστο, πεπείσμεθα, πέπεισθε, πεπεισμένοι σαν

          Προστακτική:
·         παρακείμενος: -, πέπεισο, πεπείσθω, - πέπεισθε, πεπείσθων (πεπείσθωσαν)

Απαρέμφατο:
·         παρακείμενος: πεπεσθαι

Μετοχή:
·         παρακείμενος: πεπεισμένος, πεπεισμένη, πεπεισμένον

*      ΧΕΙΛΙΚΟΛΗΚΤΑ (χαρακτήρας π, β, φ και πτ)

Οριστική:
·         παρακείμενος: γέγραμμαι, γέγραψαι, γέγραπται, γεγράμμεθα, γέγραφθε, γεγραμμένοι εσ(ν)
·         υπερσυντέλικος: γεγράμμην, γέγραψο, γέγραπτο, γεγράμμεθα, γέγραφθε, γεγραμμένοι σαν

          Προστακτική:
·         παρακείμενος: -, γέγραψο, γεγράφθω, - γέγραφθε, γεγράφθων (γεγράφθωσαν)

Απαρέμφατο:
·         παρακείμενος: γεγράφθαι

Μετοχή:
·         παρακείμενος: γεγραμμένος, γεγραμμένη, γεγραμμένον
*      ΟΥΡΑΝΙΚΟΛΗΚΤΑ (χαρακτήρας κ, γ, χ και ττ, σσ)

Οριστική:
·         παρακείμενος: πέπραγμαι, πέπραξαι, πέπρακται, πεπράγμεθα, πέπραχθε, πεπραγμένοι εσ(ν)
·         υπερσυντέλικος: πεπράγμην, πέπραξο, πέπρακτο, πεπράγμεθα, πέπραχθε, πεπραγμένοι σαν

          Προστακτική:
·         παρακείμενος: -, πέπραξο, πεπράχθω, - πέπραχθε, πεπράχθων (πεπράχθωσαν)

Απαρέμφατο:
·         παρακείμενος: πεπρχθαι

Μετοχή:
·         παρακείμενος: πεπραγμένος, πεπραγμένη, πεπραγμένον


Προσοχή: Τα ρήματα στρέφω, τρέπω και τρέφω τρέπουν το ε του ρηματικού θέματος σε α κατά τον σχηματισμό του παρακειμένου και του υπερσυντελίκου της μέσης φωνής. Δηλαδή:
ü  στρέφω: στραμμαι, στράμμην
ü  τρέπω: τέτραμμαι, τετράμμην
ü  τρέφω: τέθραμμαι, τεθράμμην

Επιμέλεια: Σόνια Σιούτη, φιλόλογος

5 σχόλια:

Αστοριανή είπε...

Χρόνια σας Πολλά, κορίτσι μου!
...και πόσα μου θύμησες!!!!!!!!

Συνέχισε, κι αςμη βλέπεις σχόλια!

Κάποιοι, παλαιότεροι σαν κι εμένα, θυμούνται κι ανανεώνουν
όσα νομιζα ότι έχουν ξεχαστεί....
Να είστε καλά,
με την αγάπη μου στην Ελλάδα,
Υιώτα
Στρατή
"αστοριανή"
yiotas@optonline.net
ΝΥ

Σόνια Σιούτη είπε...

Να είστε καλά!!!!!!! Εννοείται πως συνεχίζω!! Είναι η δουλειά μου άλλωστε!!! Πόσο χαίρομαι με με παρακολουθείτε!!!

Alex Molyvdis είπε...

πολυ μας βοηθησαν οι πληροφοριες σας !! ευχαριστω

Σόνια Σιούτη είπε...

Πολύ χαίρομαι! Αν υπάρχει κάτι στο οποίο θα θέλατε βοήθεια και δεν υπάρχει εδώ, επικοινωνήστε μαζί μου και θα αναρτήσουμε!

Μαρια είπε...

Γράψτε το κόπτονται στο υπερσυντελικο μέσης φωνής αφωνοληκτων