Δευτέρα, 22 Ιουλίου 2013

Δ.ΣΟΛΩΜΟΣ, Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ

Πρόκειται για ένα λυρικό αφηγηματικό ποίημα . Στο θεματικό κέντρο βρίσκεται το δραματικό επεισόδιο ενός ναυαγίου , γύρω από το οποίο αναπαράγεται το τραγούδι του Κρητικού πρόσφυγα , ο οποίος αναπολεί το παρελθόν και οραματίζεται τα μέλλοντα .


1 [18]

Μέσα στην τρικυμία ο ναυαγισμένος Κρητικός παλεύει με τα κύματα στην προσπάθειά του να σώσει την αγαπημένη του [ « κορασιά » ].


2 [19]

Ο Κρητικός απευθύνεται σε ένα υποθετικό ακροατήριο και ορκίζεται με τρεις όρκους προκειμένου να πείσει ότι αυτά που θα πει είναι αλήθεια . Η αφήγησή του έχει ως στόχο την αποκάλυψη της προσωπικής του αλήθειας . Ακολουθεί μία μεγάλη παρένθεση καθώς ο Κρητικός μεταφέρεται στο μεταφυσικό επίπεδο , οραματιζόμενος τη Δευτέρα Παρουσία , τη στιγμή δηλαδή που θα δει την αγαπημένη του αναστημένη. 

3 [20]


Η αφήγηση επανέρχεται στη σκηνή του ναυαγίου. Η τρικυμία σταματάει απότομα εξαιτίας κάποιου « κρυφού μυστηρίου » , δηλαδή κάποιας δραστηριότητας με μεταφυσικό χαρακτήρα. Εμφανίζεται μία οπτασία , η Φεγγαροντυμένη.

4 [21]


Περιγράφεται η υπέροχη αυτή οπτασία  και εκφράζονται οι σκέψεις και τα συναισθήματα του Κρητικού καθώς αντικρύζει τη Φεγγαροντυμένη. Η μεγάλη φόρτιση που αισθάνεται ο ήρωας μεταφέρει τη σκέψη του στο παρελθόν και τα τραγικά γεγονότα της Κρήτης . Στη συνέχεια κάνει έκκληση στην θαυμαστή γυναίκα να βοηθήσει την αγαπημένη του να σωθεί.

                                                    5 [22]

Η οπτασία εξαφανίζεται με δακρυσμένα μάτια . Η αφήγηση επανέρχεται στη σκηνή του ναυαγίου και στην προσπάθεια του Κρητικού να σώσει την αγαπημένη του. Ξαφνικά ακούγεται ένας απόκοσμος και ανεκδιήγητος ήχος ο οποίος αποσπά την προσοχή του ήρωα και τον οδηγεί στην έκσταση. Στο τέλος ο Κρητικός φτάνει στην ακτή και διαπιστώνει ότι η αγαπημένη του είναι νεκρή.


ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ( «εποχές» ) ΣΤΟΝ ΚΡΗΤΙΚΟ


Ο αφηγηματικός χρόνος δεν λειτουργεί ευθύγραμμα. Διασπάται σε γεγονότα πριν και μετά του ναυαγίου με αναδρομές στο παρελθόν {αναλήψεις} και πρόδρομες αφηγήσεις που αναφέρονται στο μέλλον {προλήψεις}. Έτσι ο μύθος αναπτύσσεται σε τέσσερα επίπεδα:


*      Α΄ ΕΠΟΧΗ:  Ο χρόνος και ο χώρος που συνθέτουν τα βασικά επεισόδια → ναυάγιο , ηρεμία της θάλασσας , η ανάδυση της Φεγγαροντυμένης , η διάχυση του ανεκδιήγητου ήχου και ο θάνατος της κορασιάς.

*      Β΄ ΕΠΟΧΗ: Η ζωή του ήρωα στην Κρήτη→ βρεφική ηλικία , εφηβεία , πολεμική δραστηριότητα , εκπατρισμός (= ξεριζωμός από την Κρήτη )

*       Γ΄ ΕΠΟΧΗ: Η ζωή του ήρωα ως πρόσφυγα μετά το ναυάγιο και το χαμό της αγαπημένης του.

* Δ΄ΕΠΟΧΗ: Ο οραματισμός της Έσχατης Κρίσης. Ο Κρητικός συναντά την αρραβωνιαστικιά του στη Δευτέρα Παρουσία.



ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ


Στο ποίημα μιλάει ο Κρητικός , ο οποίος αφηγείται την ιστορία in medias res[= από τη μέση της ιστορίας]. Επίσης διεξάγεται διάλογος  μεταξύ του ήρωα και των «αχνών αναστημένων».  Η αγαπημένη του δεν συμμετέχει στα δρώμενα. Άρα η συμμετοχή της στα αφηγηματικά γεγονότα είναι λανθάνουσα.



ΣΤΙΧΟΥΡΓΙΚΗ
Ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος με ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία


ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ


1 [18]

Ήδη από τους πρώτους στίχους παρουσιάζεται συμπλοκή του χρονικού επιπέδου της αφήγησης και του χρονικού επιπέδου της ιστορίας.

Δίνονται τα βασικά στοιχεία , για να αντιληφθούμε περί τίνος πρόκειται : νύχτα , τρικυμία , ναυαγοί.


2 [19]

Τρεις όρκοι του Κρητικού : διότι θα αφηγηθεί απίστευτα γεγονότα.
                     ↓
Ο τρίτος όρκος στην ψυχή που τον έκαψε ,επειδή έφυγε από τον κόσμο , αποτελεί υπαινιγμό γι’αυτό που θα συμβεί {προοικονομία του θανάτου της κορασιάς}.

Παρεμβάλλεται η ενότητα που μας μεταφέρει στο χώρο της Δευτέρας Παρουσίας.


3 [20]

Επιστροφή στο χρόνο της ιστορίας.

Η φύση έχει ηρεμήσει. Αυτή η ηρεμία προαναγγέλλει κάτι υπερφυσικό.

Εμφάνιση της Φεγγαροντυμένης→ θεϊκή οπτασία, πανέμορφη γυναίκα.


4 [21]

Η κτίση γίνεται ναός→ιερή επενέργεια της Φεγγαροντυμένης

Ο Κρητικός προσπαθεί να θυμηθεί πού έχει ξανασυναντήσει αυτή τη μορφή.

Αναδρομή στο παρελθόν: ο αφηγητής μιλάει για τους καημούς του και δίνει ιστορικές πληροφορίες.

5 [22]

Δάκρυ της Φεγγαροντυμένης→δώρο στον Κρητικό , θεϊκή ευεργεσία

Απόκοσμος ήχος που αδρανοποιεί τον ήρωα , διότι εκστασιάζεται και παύει να παλεύει να σώσει την αγαπημένη του.

Η κοπέλα τελικά είναι νεκρή.




Δεν υπάρχουν σχόλια: