Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου 2011

Από Homosapiens σε «Homotech»

Της Ειρήνης Νίκαρη, φιλολόγου

Έχουμε αναρωτηθεί ποτέ πώς είναι η ζωή που ζούμε; Πόσος χρόνος μας απομένει για να ασχολούμαστε με πράγματα ή με ανθρώπους που είναι ουσιαστικοί για τη ζωή μας; Πού είναι η τέχνη που χάνεται με την τεχνολογία; Αν κοιτάξουμε γύρω μας θα δούμε τις ανύπαρκτες σχέσεις που υπάρχουν και οι οποίες αντικαθιστώνται  από την στενή σχέση που έχουμε πλέον με την  τεχνολογία και τα καινούργια gadgets .  Οι λέξεις «επιτυχία», «τεχνολογία», «μόδα» ή  διαφορετικά – για να είμαι και στο πνεύμα της εποχής- «tweet», «i-Phone», «facebook», «tech» και αναρίθμητες άλλες έχουν γίνει  λατρεία. Ίσως αν κατανοήσουμε την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε, να μπορέσουμε να αναζητήσουμε τρόπους να ξεφύγουμε από την ασυνείδητη αυτή «ομηρία». Εξάλλου όπως είχε πει και ο Σωκράτης «η γνώση της άγνοιας είναι η αρχή της γνώσης». Έτσι λοιπόν ας συνειδητοποιήσουμε την έκταση που έχει καταλάβει η τεχνολογία στη ζωή μας και ας προσπαθήσουμε να ξαναζεστάνουμε τις διαπροσωπικές μας επαφές όχι κάνοντας «like» και «poke», αλλά κατανοώντας τα προβλήματα και τις ανάγκες του άλλου «face to face».
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να σταματήσουμε να συμβαδίζουμε με την εποχή μας, γιατί έτσι θα κατηγορηθούμε οπισθοδρομικοί, αλλά σκοπός της τεχνολογίας θα πρέπει να είναι η εξυπηρέτηση του ανθρώπου και όχι η αντικατάστασή του. Ωστόσο την χρησιμοποιούμε ακόμα και όταν αυτή καλύπτει επίπλαστες ανάγκες. Πιο συγκεκριμένα, το διαδίκτυο κατακλύζεται κάθε λεπτό από δισεκατομμύρια επισκέπτες πολλοί από τους οποίους θέλουν απλά να περάσουν την ώρα τους αντί να συναντήσουν φίλους, για παράδειγμα. Σύμφωνα με μια βρετανική έρευνα  μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν σημάδια κατάθλιψης έχουν οι άνθρωποι που διαθέτουν πολλές ώρες «σερφάροντας» στο Ίντερνετ. Υπάρχει, ωστόσο, και αντίλογος, καθώς δεν είναι ξεκάθαρο εάν το Ίντερνετ προκαλεί κατάθλιψη ή αν αντίστροφα οι καταθλιπτικοί άνθρωποι έλκονται από αυτό.
Αν προχωρήσουμε ακόμα πιο πέρα και το εξειδικεύσουμε περισσότερο στην υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης, όπως ονομάζεται το facebook, θα δούμε τις τραγικές συνέπειες του. Ο μέσος χρήστης ξοδεύει 20 λεπτά τη μέρα στο facebook. Τις τρεις πρώτες εβδομάδες, όμως, διαθέτει ώρες ολόκληρες αναζητώντας φίλους και ανταλλάσσοντας μηνύματα. Μια άλλη άποψη λέει πως το facebook είναι ένα παγκόσμιο φακέλωμα προς χάρη των μεγάλων πολυεθνικών και των διαφημιστών, που αποθεώνουν τα εξειδικευμένα δημογραφικά στοιχεία. Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε αμερικανικά πανεπιστήμια έδειξε πως το facebook είναι το δεύτερο πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο, μαζί με την μπίρα. Πρώτο είναι το ipod. Κάθε μέρα 200.000 άνθρωποι δημιουργούν σελίδα στην υπηρεσία. Χαριτωμένο; Όχι και τόσο.
Παρόλα αυτά δεν θα πρέπει να τρομοκρατούμαστε. Αλλά να έχουμε επίγνωση των κινδύνων και να γνωρίζουμε τη σωστή χρήση της τεχνολογίας και όλων των διαδικτυακών μέσων επικοινωνίας. Εξάλλου με αυτά τα μέσα πλέον μπορούμε να κοινοποιούμε ευκολότερα τις ιδέες, απόψεις, γνώσεις και πολλά άλλα χρήσιμα πράγματα.  Ας μην ανησυχούμε λοιπόν αφού ούτως ή άλλως ο οργανισμός μας και συγκεκριμένα ο εγκέφαλός μας εκ φύσεως αποβάλλει κάθε τι που το θεωρεί άχρηστο. Και αυτό για να έχει χωρητικότητα η μνήμη μας.

2 σχόλια:

jimb είπε...

Να ξεκαθαρισουμε μερικα πραγματα καταρχην και κυριως καποιους μυθους που υπαρχουν.

Πρωτα απο ολα, η διαφοροποιηση της τηλεορασης με το ιντερνετ, οτι το τελευταιο ειναι ενα διαδραστικο μεσο το οποιο δεν ειναι παθητικο οπως το πρωτο. Αυτο ισχυει φυσικα αλλα στην ουσια δεν ειναι καν αυτο που λεμε η μιση αληθεια. Ολοκληρη η αληθεια λεει οτι το ιντερνετ οπως εχει φτασει σημερα δεν ειναι τιποτα αλλο απο ενας ακομα τροπος να σε κραταει εγκλωβισμενο στο χωρο που ζεις και με το αλλοθι της αλλελεπιδρασης να νομιζεις οτι εχεις μια κανονικη ζωη. Ετσι τελικα με ταχυτητες που αυξηθηκαν δεν χρειαζεται να κουνιεσαι καθολου απο το σπιτι σου, μιας και πλεον μπορεις να εχεις ερωτικη σχεση μεσω ιντερνετ, και ολα αυτα επενδεδυμενα με ηχο και εικονα. Το ιντερνετ ξεκινησε σαν μεσο παροχης πληροφοριων, ηταν μια αχανης τραπεζα πληροφοριων δημιουργημενη απο πανεπιστημιακους ετσι ωστε να τους βοηθαει στην ερευνα τους. Μαλλον οχι και τοσο ενδιαφερον για το ευρυ κοινο, αυτα την δεκαετια του 1960. Ετσι το θηριο του ιντερνετ κοιμοταν για δεκαετιες οταν γυρω στην δεκαετια του 1980 (στην ελλαδα τελη του '90) οι επιχειρησεις αντιληφθηκαν οτι μπορουσε να εχει μια αλλη χρησιμοτητα περα απο τους αραχνιασμενους πανεπιστημιακους και τα συγραμματα τους. Ετσι με οδηγο την τεχνολογια αρχισε η ραγδαια αναπτυξη του. Μπηκε σταδιακα στα περισσοτερα σπιτια και ειναι σιγουρο οτι αλλος λιγο αλλος πολυ το χρησιμοποιει και για κοινωνικους λογους. Οι αποπειρες να καρπωσει μια πλατφορμα το μαξιμουμ των χρηστων ανεβοκατεβαινε συνεχως. Την μια ηταν το HI5, την αλλη το myspace κανενα ομως δεν μπορεσε να κρατησει μια ανοδικη πορεια.



Η Γεννηση του Facebook

Αυτα τα σκαμπανεβασματα συνεβαιναν μεχρι την γεννηση του Facebook. (FB) Το διαφορετικο που τολμησε ηταν οτι απο την ανωνυμια του ιντερνετ περασαμε στην επωνυμια του ιντερνετ!!! Εκει που οι χρηστες ηταν επιφυλακτικοι, τωρα πια εχουν ονομα, επωνυμο, φωτογραφιες τους, μερικες φορες και τηλεφωνο, μονο η διευθυνση λειπει... Η σκεψη ηταν σωστη γιατι ηδη μετα την 2002 και τους διδυμους πυργους το να νομιζει κανεις οτι ειναι ανωνυμος ειναι μαλλον ανεκδοτο. Ετσι η ανωνυμια πηγε περιπατο και κατα μια αποψη, καλως πηγε. Οταν εισαι αληθινός στη ζωη σου πρεπει να εισαι το ιδιο παντου. Το στοιχημα ωστοσο δεν παιζεται εκει, αλλα στο να μπορεσεις να εχεις τους χρηστες ζωντανους και να γινουν μια ζωντανη πραγματικοτητα μεσα απο το virtual reality που εχει το ιντερνετ.
Αυτο μπορουσε να γινει μονο με ενα τροπο, να δημιουργησουν οι ιδιοι οι χρηστες τους ρολους που θα ηθελαν στη ζωη τους, ακομα καλυτερα αν αυτο ηταν ενα ονειρο που δεν μπορουσαν να το κανουν μεχρι προτινως. Δηλαδη να επικοινωνησουν, να γινουν συγραφεις, ποιητες, να μπουν σε νεες κοινωνιες (με τα γνωστα παιχνιδια) να καταστουν εν ολιγεις κατι αλλο απο αυτο που ηταν μεχρι την στιγμη εκεινη κουβαλωντας βεβαια και οτι εχουν κατακτησει μεχρι εκεινη την στιγμη. Το κατι παραπανω ομως ηταν (και ειναι) η προκληση.
Καταρχην πρεπει οι χρηστες να μπορουν να εχουν ολο το ιντερνετ μπροστα τους, δηλαδη να ενσωματωνουν σελιδες, τραγουδια, και οτι αλλο επιλεξουν. Ετσι δημιουργείται το υλικο.
Μια πλατφορμα που εχει τετοιες επιδιωξεις πρεπει να χτιστει με τετοιο τροπο, ετσι ωστε να καταφερει να.... σε περικυκλωσει!
Μια ματια στα στατιστικα του FB λεει πολλα... http://www.facebook.com/press/info.php?statistics
Με αυτο εννοειται οτι θα βλεπεις απο παντου τι ακριβως κλικαρουν οι "φιλοι" σου...
Και εκει αρχιζουν τα προβληματα και οι στατιστικες, αναλογα βεβαια σε τι κλιμακα εισαι, ποσο σε ενδιαφερει ολο αυτο το παιχνιδι - κυνηγι και παει λεγοντας.
Εχω παρατηρησει και εγω τον εαυτο μου, να αισθανεται καπως οταν γραφω κατι στο τι σκεφτομαι εκεινη την στιγμη που το γραφω. Υπαρχει η αγελεα ανασφαλεια του αν αυτο που σκεφτηκες αποκτα ενα ευρυ ενδιαφερον. Εδω ερχεται η παγιδα του like!

jimb είπε...

To FB στηριχτηκε στο like, πολυ απλα γιατι ηθελε να βελτιστοποιησει το χρονο συμμμετοχης του χρηστη απο την μοναδα στους πολλους. Προτιμησε αντι ο χρηστης να πιανει κουβεντα με αυτο που βλεπει, να παταει ενα κουμπι επιδοκιμασιας ετσι ωστε να μπορει να πηγαινει παρακατω. Πολλα Like απο ενα χρηστη σημαινει αυξημενη συμμετοχη του χρηστη σε θεματα. Πολυ κουβεντα σημαινει στασιμοτητα και μειωση του χρηστη στο κατα ποσο κινειται αναμεσα στους φιλους - χρηστες.
Τελικα αντι να συζητας με κοσμο, αντι να ερχεσαι σε επαφη μαζι του, βλεπεις μονο ενα like και οτι συμπερασμα θες να βγαλεις, βγαλτο με δικη σου ευθυνη. Πχ λες, σημερα πηγα στην κηδεια του θειου μου και βλεπεις 20 like....




Οι παγιδες του FB

Παγιδες υπαρχουν παντου οχι μονο στο ιντερνετ. Ισως εκει να διευκολυνονται λογω ανωνυμιας αλλα και παλι κανεις μας δεν ειναι εντελως αφελης. Η πραγματικη παγιδα του FB ειναι οτι τεχνικα προσπαθει (και το καταφερνει) να σε κρατησει μπροστα στην οθονη με ανοικτη την σελιδα του. Δηλαδη μπορεις να εχεις ανοικτες καμποσες σελιδες, αλλα το FB ειναι απαραιτητα μεσα σε αυτες. Γιατι σε καποιο βαθμο η κοινωνικοποιηση σου εχει περασει εκει. Με χαμογελο εχω διαβασει καμποσες φορες φιλους να κανουν αναρτησεις, του στυλ, "παρε με τηλεφωνο σε θελω κατι επειγον..."!!!
Οι χρηστες με μεγαλο αριθμο χρηστων (το 5000 εγινε για τεχνικους λογους) αποκτουν περισσοτερο αγχος γιατι δεχονται περισσοτερη πιεση και ογκο μυνηματων. Πολλες αιτησεις για οποια βλακεια εχει εφευρει το FB.
Οσο μεγαλωνουν οι φιλοι τοσο αυξανεται η ταση να παραγεις πληροφορια και συνεπως να την διαχειριζεσαι. Ο χρηστης εχει τοση πια πληροφορια που δεν ξερει τι να την κανει. Ετσι βρισκεται σε μια κατασταση οπου δεν ειναι σιγουρος αν θελει να φυγει η να μεινει. Και τα δυο του φημιουργουν προβληματα, αν φυγει θα κανει οτι εχει κανονισει εκτος σπιτιου, η και υποχρεωσεις αλλα θα χασει κατα αυτον κρισιμες πληροφοριες.


Στο ερωτημα αν το FB ειναι επικινδυνο, δεν υπαρχει καθαρη απαντηση.
Καθε μεσο οταν δεν το χειριζεσαι σωστα ειναι επικινδυνο. Και το αυτοκινητο σου αν δεν το πας για σερβις θα εχεις προβλημα.
Στην αμερικη (που ειναι παντα υπερβολικοι) εχουν κυρηξει πολεμο κυριως στο FB. Χαρακτηριστικη η Sherry Turkle - κλινικη ψυχολογος που αναφερει, "Instead of real friends, we “friend” strangers on Facebook" (http://www.nytimes.com/2011/02/22/books/22book.html?_r=1) δινει μαλιστα μια ερμηνεια οτι το FB σε οδηγει σε μια ψυχοπαθολογικη συμπεριφορα. Πιστευω οτι σε ενα σημειο εχει δικαιο. Οταν οδηγησαι μαθηματικα στην απομονωση και η κοινωνικοποιηση σου βγαινει σε ποσοστο ανω του 50% μεσω του ιντερνετ και αυτο το αυξανεις σαφως θα εχεις στρεβλωσεις.
Η επικοινωνια των ανθρωπων δεν μπορει να υπαρξει μεσω μιας ψευδης καταστασης που ειναι συμβαση αριθμων 0 και 1. Η επικοινωνια θα πρεπει να γινεται σε δημοσιους η αλλους κοινωνικους χωρους και θα αποκτησεις ενδιαφερον απο μια ισοδυναμη αλληλεπιδραση αλλιως δεν ειναι επικοινωνια για την οποια θα εχεις κατι να διαπραγματευτεις με τον εαυτο σου.
Ομως δεν μου αρεσει να κινδυνολογω και εξηγουμε: εχω την ικανοτητα να μοιραζω σωστα τον χρονο μου η οχι? Οταν η συντροφος μου, μου λεει κλεισε επιτελους το FB γιατι θελω να τα πουμε, το κανω η εχω δισταγμους? Ποσα φιλακια και like ανταλλασω με φιλους και γνωστους και ποσο συχνα επιδιωκω να τους δω για να εχουμε μια κοινη δραστηριοτητα? Οι απαντησεις σε αυτα τα ερωτηματα νομιζω οτι στον καθενας μας μπορουν να μας προβληματισουν αν χρειαστει.
Εν κατακλειδι το παιχνιδι της ζωης δεν μπορει κανενα FB να το αντικαταστησει!

Ομως και για να κλεισω, μια ευρωπαικη στατιστικη αναφερει για την ελλαδα οτι τουλαχιστον το 50% των ελληνων εφηβων απο 9 εως 16 ετων εχουν και συντηρουν σελιδα στο FB. Εχω μια ενσταση σε αυτο, σε αυτη την ηλικια ενα παιδι ειναι κρισιμο να αναπτυξει την προσωπικοτητα του σε πιο γηινες καταστασεις και οχι εικονικες. Ειναι ευθυνη των γονεων να παροτρυνουν το παιδι τους να εχει αλλες δραστηριοτητες περα απο το να παλευει με ενα πληκτρολογιο. Ελπιζω οτι καθε γονεας το εχει αυτο υποψη του, απλα ηθελα να το επισημανω.