Σάββατο, 10 Σεπτεμβρίου 2011

Επανάληψη στις αναφορικές προτάσεις


Οι αναφορικές προτάσεις εισάγονται με αναφορικές αντωνυμίες (ς, οος, σος, πόσος, λίκος, στις, πότερος, ποος, πηλίκος, πόσος κτό) ή με αναφορικά επιρρήματα (που, θεν, πόθεν, ς, πως, ποι  κτό) και προσδιορίζουν κάποιον όρο μίας άλλης πρότασης.

Οι αναφορικές προτάσεις διακρίνονται σε ονοματικές και επιρρηματικές. Οι ονοματικές εισάγονται με αναφορικές αντωνυμίες . Μία ονοματική αναφορική πρόταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί: 
  • ως υποκείμενο (π.χ. στις αυτν φιλε μετ΄ μο μαχέσθω.)
  • ως κατηγορούμενο (π.χ. Οτός στιν ς πέκτεινεν τος στρατηγος.) 
  • ως αντικείμενο (π.χ. ποκτείνουσιν ν οονται δικεν.)
  • ως παράθεση (π.χ. ν δ τς πολλοφάνης, ς ξένος γένετο.)
  • ως επεξήγηση (π.χ. Ομαι μς παθεν τοιατα, τος χθρος ο θεο ποιήσειαν.) 
  • ως επιθετικός ή κατηγορηματικός προσδιορισμός (π.χ. Τοτό στι τ πλοον, ες Δλον θηναοι πέμπουσιν.)

Οι επιρρηματικές εισάγονται κυρίως με αναφορικά επιρρήματα και χρησιμοποιούνται ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί. (π.χ. Ο Τραπεζούντιοι, πόθεν τ πιτήδεια ῥᾴδιον ν λαβεν, οκ γον.)

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Υπάρχει περίπτωση ορισμένες ονοματικές αναφορικές προτάσεις να περιέχουν και επιρρηματική έννοια. Έτσι , μπορεί να δηλώνουν :
  • αιτία (αναφορικές αιτιολογικές) π.χ. Θαυμαστν ποιες , ς μν ποτε δίδως.
  •  σκοπό (αναφορικές τελικές) π.χ. δοξε τ δήμ τριάκοντα νδρας λέσθαι , ο τος πατρίους νόμους συγγράψουσι.
  •  αποτέλεσμα (αναφορικές αποτελεσματικές) π.χ. Οκ ν τοσατα χρήματα, μς ποτρέψει τ δίκαια ποιεν.
  •  υπόθεση (αναφορικές υποθετικές) Οι προτάσεις αυτές ισοδυναμούν με υπόθεση σε έναν υποθετικό λόγο και εκφέρονται όπως και οι υποθετικές προτάσεις , ανάλογα με το είδος του υποθετικού λόγου.
Ø  Οι αναφορικές προτάσεις που δηλώνουν παρομοίωση ή σύγκριση λέγονται παραβολικές και εισάγονται με τα αναφορικά ς , σπερ , πως , σον , σ  κ.ά.
Ø  Η αναφορική αντωνυμία ς στην αρχή περιόδου πολλές φορές δεν εισάγει δευτερεύουσα αναφορική πρόταση αλλά κύρια.

Σόνια Σιούτη, φιλόλογος

Δεν υπάρχουν σχόλια: