Κυριακή, 20 Μαΐου 2018

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ_ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ


Επιμέλεια ερωτήσεων: Σόνια Σιούτη

Ενότητα 1
ἡ δ' ἠθικὴ ἐξ ἔθους περιγίνεται: Σε ποιον συσχετισμό προβαίνει ο Αριστοτέλης ; Να τον επισημάνετε και να τον σχολιάσετε.
Ενότητα 2
τὰς δ' ἀρετὰς λαμβάνομεν ἐνεργήσαντες πρότερον: Ποιος είναι ο λειτουργικός ρόλος των επιρρημάτων και πώς σχετίζονται με τις ηθικές αρετές;
Ενότητα 3
καὶ διαφέρει τούτῳ πολιτεία πολιτείας ἀγαθὴ φαύλης: Σε τι αναφέρεται η υπογραμμισμένη λέξη και πώς συσχετίζεται με την κατάκτηση των ηθικών αρετών;
Ενότητα 4
Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν ἔχει· πράττοντες γὰρ τὰ ἐν τοῖς συναλλάγμασι τοῖς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους γινόμεθα οἳ μὲν δίκαιοι οἳ δὲ ἄδικοι, πράττοντες δὲ τὰ ἐν τοῖς δεινοῖς καὶ ἐθιζόμενοι φοβεῖσθαι ἢ θαρρεῖν οἳ μὲν ἀνδρεῖοι οἳ δὲ δειλοί. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὰς ἐπιθυμίας ἔχει καὶ τὰ περὶ τὰς ὀργάς· οἳ μὲν γὰρ σώφρονες καὶ πρᾶοι γίνονται, οἳ δ' ἀκόλαστοι καὶ ὀργίλοι, οἳ μὲν ἐκ τοῦ οὑτωσὶ ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεσθαι, οἳ δὲ ἐκ τοῦ οὑτωσί.
Σε τι αναφέρεται ο Αριστοτέλης με τη φράση ἐν αὐτοῖς;
Ενότητα 5
Διὸ δεῖ ἦχθαί πως εὐθὺς ἐκ νέων, ὡς ὁ Πλάτων φησίν, ὥστε χαίρειν τε καὶ λυπεῖσθαι οἷς δεῖ· ἡ γὰρ ὀρθὴ παιδεία αὕτη ἐστίν.
Ποιον τρόπο πειθούς αξιοποιεί ο Αριστοτέλης προκειμένου να ενισχύσει την άποψή του σχετικά με τον ρόλο που διαδραματίζει η παιδεία στην κατάκτηση των ηθικών αρετών;
Ενότητα 6
Ῥητέον οὖν ὅτι πᾶσα ἀρετή, οὗ ἂν ᾖ ἀρετήαὐτό τε εὖ ἔχον ἀποτελεῖ καὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ εὖ ἀποδίδωσιν, οἷον ἡ τοῦ ὀφθαλμοῦ ἀρετὴ τόν τε ὀφθαλμὸν σπουδαῖον ποιεῖ καὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ· τῇ γὰρ τοῦ ὀφθαλμοῦ ἀρετῇ εὖ ὁρῶμεν.
Πώς συσχετίζεται η επαναλαμβανόμενη χρήση του επιρρήματος εὖ με την τελεολογική αντίληψη του Αριστοτέλη;
Ενότητα 7
 Οὕτω δὴ πᾶς ἐπιστήμων τὴν ὑπερβολὴν μὲν καὶ τὴν ἔλλειψιν φεύγει, τὸ δὲ μέσον ζητεῖ καὶ τοῦθ' αἱρεῖταιμέσον δὲ οὐ τὸ τοῦ πράγματος ἀλλὰ τὸ πρὸς ἡμᾶς.
Πώς συσχετίζονται οι υπογραμμισμένοι όροι με το «μέσον τὸ πρὸς ἡμᾶς»;
Ενότητα 8
ἡ δ' ἀρετὴ πάσης τέχνης ἀκριβεστέρα καὶ ἀμείνων ἐστὶν ὥσπερ καὶ ἡ φύσις, τοῦ μέσου ἂν εἴη στοχαστική. Λέγω δὲ τὴν ἠθικήν· αὕτη γάρ ἐστι περὶ πάθη καὶ πράξεις, ἐν δὲ τούτοις ἔστιν ὑπερβολὴ καὶ ἔλλειψις καὶ τὸ μέσον.
Γιατί ο Αριστοτέλης κρίνει σκόπιμο να διευκρινίσει ότι αναφέρεται στην ηθική αρετή;
Ενότητα 9
Ἡ δ' ἀρετὴ περὶ πάθη καὶ πράξεις ἐστίν, ἐν οἷς ἡ μὲν ὑπερβολὴ ἁμαρτάνεται καὶ ψέγεται καὶ ἡ ἔλλειψις, τὸ δὲ μέσον ἐπαινεῖται καὶ κατορθοῦται· ταῦτα δ' ἄμφω τῆς ἀρετῆς.
Ποια είναι «ταῦτα δ' ἄμφω» για τα οποία κάνει λόγο ο Αριστοτέλης και πώς σχετίζονται με την κατάκτηση των ηθικών αρετών του ανθρώπου;
Ενότητα 10
Ἔστιν ἄρα ἡ ἀρετὴ ἕξις προαιρετική, ἐν μεσότητι οὖσα τῇ πρὸς ἡμᾶςὡρισμένη λόγῳ καὶ  ᾧ ἂν ὁ φρόνιμος ὁρίσειεν. Μεσότης δὲ δύο κακιῶν, τῆς μὲν καθ' ὑπερβολὴν τῆς δὲ κατ' ἔλλειψιν· καὶ ἔτι τῷ τὰς μὲν ἐλλείπειν τὰς δ' ὑπερβάλλειν τοῦ δέοντος ἔν τε τοῖς πάθεσι καὶ ἐν ταῖς πράξεσι, τὴν δ' ἀρετὴν τὸ μέσον καὶ εὑρίσκειν καὶ αἱρεῖσθαι.
Να σχολιάσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις/φράσεις.

Πλάτωνος Πρωταγόρας_Επαναληπτικές ερωτήσεις


Επιμέλεια ερωτήσεων: Σόνια Σιούτη

ΕΝΟΤΗΤΑ 1
Επειδή όμως σε ακούω να το υποστηρίζεις εσύ, κάμπτομαι και πιστεύω πως κάτι θα εννοείς, αφού θεωρώ πως έχεις μεγάλη πείρα σε πολλά ζητήματα, και πολλά έχεις μάθει και πολλά επίσης έχεις ανακαλύψει μόνος σου. Αν λοιπόν μπορείς να μας αναλύσεις με τρόπο εναργέστερο γιατί η αρετή είναι διδακτή, μη μας αρνηθείς και κάνε το.
Να σχολιάσετε το περιεχόμενο των υπογραμμισμένων φράσεων. Ποιες είναι οι αντιλήψεις που εκφράζει ο Σωκράτης;
ΕΝΟΤΗΤΑ 2
·        Ἦν γάρ ποτε χρόνος
·        πρὸς τὰς ἐκ Διὸς ὥρας
Να προσδιορίσετε το περιεχόμενο των υπογραμμισμένων όρων

ΕΝΟΤΗΤΑ 3
καὶ ἐκ τούτου εὐπορία μὲν ἀνθρώπῳ τοῦ βίου γίγνεται: Τι εννοεί με τον όρο εὐπορία  ο σοφιστής;
ΕΝΟΤΗΤΑ 4
·        ἐζήτουν δὴ ἁθροίζεσθαι καὶ σῴζεσθαι κτίζοντες πόλεις
·        Ἑρμῆν πέμπει ἄγοντα εἰς ἀνθρώπους αἰδῶ τε καὶ δίκην, ἵν' εἶεν πόλεων κόσμοι τε καὶ δεσμοὶ φιλίας συναγωγοί.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στις δύο «πόλεις», σύμφωνα με τον σοφιστή;
ΕΝΟΤΗΤΑ 5
ὅσα δὲ ἐξ ἐπιμελείας καὶ ἀσκήσεως καὶ διδαχῆς οἴονται γίγνεσθαι ἀγαθὰ ἀνθρώποις, ἐάν τις ταῦτα μὴ ἔχῃ, ἀλλὰ τἀναντία τούτων κακά, ἐπὶ τούτοις που οἵ τε θυμοὶ γίγνονται καὶ αἱ κολάσεις καὶ αἱ νουθετήσεις
Ποιους φορείς αγωγής επισημαίνει ο σοφιστής; Να τους επισημάνετε και να σχολιάσετε τον ρόλο τους στην κατάκτηση της πολιτικής αρετής.
ΕΝΟΤΗΤΑ 6
ὥσπερ θηρίον ἀλογίστως τιμωρεῖται· ὁ δὲ μετὰ λόγου ἐπιχειρῶν κολάζειν: Να επισημάνετε την αντίθεση που τονίζει ο σοφιστής και να εξηγήσετε τον λειτουργικό της ρόλο.
ΕΝΟΤΗΤΑ 7
Διότι, εάν μεν υπάρχει αυτό το ένα πράγμα και εάν αυτό το πράγμα δεν είναι ούτε η οικοδομική ούτε η μεταλλουργία ούτε η κεραμική, αλλά η  δικαιοσύνη και η σωφροσύνη και το ὅσιον (και αυτά τα ονομάζω όλα μαζί ἀνδρὸς ἀρετήν).
Σε ποια σχέση βρίσκονται μεταξύ τους οι έννοιες αυτές, σύμφωνα με τον σοφιστή;

Παρασκευή, 30 Μαρτίου 2018

Πλάτωνος Πρωταγόρας: ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ


Επιμέλεια: Σόνια Σιούτη

Ενότητα 2η
1.     εἱμαρμένος, μείξαντες: Να γράψετε για καθέναν από τους παραπάνω τύπους δύο ομόρριζα ουσιαστικά (απλά ή σύνθετα) της αρχαίας ελληνικής γλώσσας).
2.     προσέταξαν: Να γράψετε ένα συνώνυμο στα αρχαία ελληνικά.
3.     πειθήνιος: Να εντοπίσετε στο πρωτότυπο κείμενο έναν ετυμολογικά συγγενή τύπο. Στη συνέχεια, να σχηματίσετε με τη λέξη που σας δόθηκε ένα ονοματικό σύνολο στα νέα ελληνικά.
4.     Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α΄ με τις ετυμολογικά συγγενείς τους στη στήλη Β΄. Τρεις λέξεις της στήλης Β΄ περισσεύουν.

ΣΤΗΛΗ Α΄
ΣΤΗΛΗ Β΄
α) διδούς
i) επαφή
β) ἰοῦσιν
ii) ένδυμα
γ) προσῆπτεν
iii) προσηλυτισμός

iv) πρόσοψη

v) δωροδοκία

vi) πτήση
5.     βορά: Να υπογραμμίσετε τους ετυμολογικά συγγενείς τύπους:
βρόγχος, βωμός, βόρειος, σαρκοβόρος, διάβρωση, βάθρο.


Ενότητα 3η
1.     Να εντοπίσετε στο κείμενο έναν ετυμολογικά συγγενή τύπο:
·       λειψυδρία
·       παρανάλωμα
·       λαθροκυνηγός
·       ενδεής
2.     κτητήν: Να γράψετε το ρήμα από το οποίο προέρχεται ετυμολογικά ο τύπος.
3.     ἐνεχώρει: Να συμπληρώσετε τις ακόλουθες περιόδους με ομόρριζα του παραπάνω ρήματος.
·       Ο στρατηγός έδωσε εντολή για ............................. των στρατευμάτων.
·       Το πλοίο θα .................................... εντός ολίγων λεπτών.
·       Στα κέντρα διασκέδασης κατά τη διάρκεια των εορτών γίνεται το ...............................






Ενότητα 4η
1.     νουνεχής: Να αναλύσετε τον τύπο στα συνθετικά του μέρη. Με καθένα από αυτά να σχηματίσετε δύο σύνθετες λέξεις (ουσιαστικά ή επίθετα) της νέας ελληνικής γλώσσας.
2.     ιαματικός, μισθοδοσία, θεσμός, ελευθερία: Να εντοπίσετε στο κείμενο έναν ετυμολογικά συγγενή τύπο.
3.     ἀρετή: Να γράψετε το ρήμα από τον οποίο προέρχεται ο τύπος και να σχηματίσετε πέντε ομόρριζα ουσιαστικά, απλά ή σύνθετα, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας.
4.     θῶ: Να συμπληρώσετε τις ακόλουθες περιόδους με ομόρριζα του παραπάνω ρήματος:
·       Ο ............................ της δικαιοσύνης είναι πολύ σημαντικός για την πολιτεία.
·       Ο επιθεωρητής ανέλαβε να διαλευκάνει την ............................................
·       Τα ............................................... του μουσείου είναι πολύ εντυπωσιακά.

Ενότητα 5η
1.     έπηλυς, περιούσιος, επιεικής, προφήτης: Να εντοπίσετε στο κείμενο έναν ετυμολογικά συγγενή τύπο.
2.     ἴσασιν: Να υπογραμμίσετε τους ετυμολογικά συγγενείς τύπους:
είσοδος, ανιστόρητος, ειδικός, είδηση, είδωλο, ιδέα, ισθμός.
3.     λαβέ: Να σχηματίσετε μία παράγωγη λέξη, απλή ή σύνθετη, της νέας ελληνικής γλώσσας που να δηλώνει:
·       Το πρόσωπο που ενεργεί:
·       Την ενέργεια:
·       Το αποτέλεσμα της ενέργειας:
4.     πειράσομαι: Να σχηματίσετε παράγωγα στα νέα ελληνικά με τις ακόλουθες καταλήξεις:
-μα:
-τής:
-τήρι:
-τεία:
-ία:

Ενότητα 6η

1.     δόξαν: Να σχηματίσετε τρία ομόρριζα επίθετα της νέας ελληνικής γλώσσας, απλά ή σύνθετα.
2.     τοῦ παρεληλυθότος, ἱκανῶς, οὐδείς, τοὺς ἀδικοῦντας, ἐπιμελείας, φαίνεται: Να γράψετε ένα αντώνυμο της αρχαίας ελληνικής για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις (εκεί όπου βρίσκονται οι τύποι).
3.     ἔχων: Με το θέμα του μέλλοντα (ἑξ-) να σχηματίσετε τρεις ομόρριζες λέξεις, απλές ή σύνθετες, της νέας ελληνικής γλώσσας.

Κυριακή, 11 Μαρτίου 2018

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ: Δέκα ασκήσεις συντακτικού


1.    Ὡς δὲ εἶπον, καὶ ἐπικυρῶσαι ἠνάγκασαν τὴν γνώμην.: Να χαρακτηρίσετε συντακτικά το απαρέμφατο (ειδικό/τελικό, συντακτικός ρόλος).
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:................................................................................................................................................................................................................................

2.    Πέμπουσι δὲ καὶ ἐς τὰς Ἀθήνας εὐθὺς πρέσβεις περί τε τῶν πεπραγμένων διδάξοντας ὡς ξυνέφερε: Η μετοχή διδάξοντας είναι:
α) τελική
β) χρονική
γ) αιτιολογική
δ) αναφορική
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:......................................................................................................

3.    καὶ τοὺς ἐκεῖ καταπεφευγότας πείσοντας μηδὲν ἀνεπιτήδειον πράσσειν, ὅπως μή τις ἐπιστροφὴ γένηται: Η υπογραμμισμένη δευτερεύουσα πρόταση είναι:
α) επιρρηματική χρονική
β) επιρρηματική αναφορική
γ) ονοματική πλάγια ερωτηματική
δ) επιρρηματική τελική
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:......................................................................................................

4.    Ἐλθόντων δὲ οἱ Ἀθηναῖοι τούς τε πρέσβεις ὡς νεωτερίζοντας  ξυλλαβόντες, καὶ ὅσους ἔπεισαν, κατέθεντο ἐς Αἴγιναν.: Να συμπληρώσετε τα κενά με την κατάλληλη συντακτική αναγνώριση:
α) Η μετοχή Ἐλθόντων είναι ...................................
β) Η δευτερεύουσα πρόταση καὶ ὅσους ἔπεισαν είναι .............................................
γ) Η λέξη οἱ Ἀθηναῖοι είναι υποκείμενο του ρήματος .....................................
δ) Η μετοχή νεωτερίζοντας   είναι συνημμένη στο ................................... της μετοχής ξυλλαβόντες.

5.    Τῆς δὲ στάσεως ἐν τούτῳ οὔσης τετάρτῃ ἢ πέμπτῃ ἡμέρᾳ: Να υπογραμμίσετε τους τύπους που λειτουργούν ως ονοματικοί ομοιόπτωτοι προσδιορισμοί και να τους χαρακτηρίσετε συντακτικά.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:................................................................................................................................................................................................................................

6.    Ὁρμισάμενοι δὲ ἐς Σύβοτα λιμένα τῆς ἠπείρου ἅμα ἕῳ ἐπέπλεον τῇ Κερκύρᾳ.: Να υπογραμμίσετε τον τύπο που λειτουργεί ως παράθεση.

7.    οἱ δ᾽ Ἀθηναῖοι φοβούμενοι τὸ πλῆθος καὶ τὴν περικύκλωσιν ἁθρόαις μὲν οὐ προσέπιπτον: Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους παρακάτω τύπους:

·       φοβούμενοι:.......................................................................................
·       τὴν περικύκλωσιν:.............................................................................
·       τὸ πλῆθος:.........................................................................................

8.    Καὶ μετὰ ταῦτα κύκλον ταξαμένων αὐτῶν περιέπλεον καὶ ἐπειρῶντο θορυβεῖν:  Να υπογραμμίσετε το απαρέμφατο και να το χαρακτηρίσετε συντακτικά. Να επισημάνετε αν έχουμε ταυτοπροσωπία ή ετεροπροσωπία.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:......................................................................................................

9.    γενόμεναι ἁθρόαι αἱ νῆες: Η λέξη ἁθρόαι λειτουργεί ως:
α) επιρρηματικό κατηγορούμενο του τρόπου
β) επιρρηματικό κατηγορούμενο του τόπου
γ) επιρρηματικό κατηγορούμενο του σκοπού
δ) προληπτικό κατηγορούμενο.
     ΑΠΑΝΤΗΣΗ:......................................................................................................

10.Καὶ μετὰ ταῦτα κύκλον ταξαμένων αὐτῶν περιέπλεον: Να υπογραμμίσετε τον τύπο που λειτουργεί ως υποκείμενο της μετοχής ταξαμένων.


ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σόνια Σιούτη